بلاک چین از دو کلمه بلوک و زنجیره ایجاد شده است. این فناوری در حقیقت زنجیرهای از بلوکهاست. به طور کلی بلاک چین یک سیستم ثبت اطلاعات و گزارش توزیع شده و به صورت غیرمتمرکز است. بیتکوین اولین کاربرد از این فناوری بود و از بلاک چین برای ذخیره اطلاعات دارایی کاربران بهره برد. اگر بلاک چین یک سیستم عامل باشد، بیت کوین نرم افزاری برروی این سیستم عامل است. قابل ذکر است که در هر بلاک، هر اطلاعاتی میتواند ثبت شود؛ از جرم و جنایتهای یک فرد تا نمایش اطلاعات حساب برای داراییها مانند بیت کوین، در بلاک چین اطلاعات در بلاکها قرار میگیرند و با هم به صورت زنجیره ای مرتبط میشوند.
فناوری بلاک چین از طریق ایجاد امکان توزیع اطلاعات دیجیتال بدون کپی کردن آن، ستون فقرات نوع جدیدی از اینترنت را ایجاد کرد. در ابتدا برای پول دیجیتال بیتکوین طراحی شد، اما در حال حاضر جامعه فناوری در حال پیدا کردن دیگر کاربردهای بالقوه برای این فناوری است.
بلاک چین را میتوان در شبکههای عمومی (مجاز) یا خصوصی (مجاز) استفاده کرد. یک شبکه عمومی بلاک چین برای هرکسی که علاقمند به پیوستن و مشارکت در شبکه باشد، باز است. از طرف دیگر، یک شبکه خصوصی به بلاک چین فقط با دعوت میتواند پیوست شود و شرکتکنندگان توسط مبتکر شبکه اعتبار می یابند. بنابراین، یک شبکه خصوصی برای بلاک چین معمولاً یک شبکه مجاز است که محدودیتهایی را در مورد نوع مشارکت کنندگان واجد شرایط و یا معاملات ایجاد میکند.
بیت کوین، «طلای دیجیتال» نامگذاری شده است و دلایل خوبی نیز برای این امر وجوددارد. بلاک چین می تواند انواع دیگری از ارزش دیجیتال را ایجاد کند. مانند اینترنت (یا خودرو)، شما برای استفاده از بلاک چین لازم نیست بدانید چگونه کار می کند. با این حال، داشتن دانش اولیه در مورد این فناوری جدید به شما نشان خواهد داد که چرا انقلابی محسوب میشود.
طیف گستردهای از مبتکران با استفاده از فناوری بلاکچین راه حلهایی را ایجاد میکنند. رایج ترین آنها در اکوسیستم ارزهای رمزپایه (و ابزارهای مرتبط مانند کیف پول) فعال هستند. اینها اساساً نوعی پرداخت خرده فروشی را ارائه میدهند. طیف وسیعی از برنامههای کاربردی در مورد خدمات مالی در نظر گرفته شده است، خصوصاً مربوط به پرداختهای عمده فروشی/ کارگذاری بانکی، امور مالی تجارت و سایر اشکال معاملات بانکی.
بلاک چین یک دفترکل دیجیتالی غیرقابل تخریب از معاملات اقتصادی است که میتواند نه تنها برای ضبط معاملات مالی بلکه تقریبا برای ثبت هر دارایی ارزشمندی استفاده شود.
بلاکچین، فنّاوری جدیدی است که در بخشهای مختلف، باعث افزایش بهره وری و جهانی سازی میشود.
تکنولوژي بلاكچین پایگاه دادهاي توزیع شده از رکوردها یا دفاتر کل خصوصی/ عمومی اشتراکی از تمام رویدادهاي دیجیتالی است که اجرا شده و در میان عوامل شرکت کننده در بلاكچین به اشتراك گذاشته شده اند. با در نظر گرفته چهار مشخصه کلیدي عدم محلی سازي (تمرکز زدایی)، امنیت، قابلیت حسابرسی و اجراي هوشمند تکنولوژي بلاكچین از اکثر طراحیهاي سیستمهاي اطلاعاتی موجود متفاوت است.
به بیان دیگر این فن آوری، یک دفتر کل دیجیتالی رمزگذاری شده است که داده های معامله را در یک دفتر کل غیر متمرکز ذخیره میکند. این بلوکها برای ایجاد یک زنجیره تغییرناپذیر، به ترتیب زمانی به یکدیگر اضافه میشود که این زنجیره بین همه افراد شرکت کننده به اشتراک گذاشته می شود. چنین معماری ای، مزایایی مانند بهبود قابلیت ردیابی و افزایش اعتماد در یک زنجیره تامین را دارد.
بلاکچین اتکا به شخص ثالث را با شبکه های همتا به همتا کاهش میدهد. این فنآوری برای کاهش کلاهبرداری، اطلاعات را به ضورت تغییرناپذیر در دسترس همه شرکت کننده ها قرار می دهد.
در بلاكچین، به بیان دیگر یک عامل یک تراکنش جدید را براي اضافه شدن به بلاكچین به وجود میآورد. این تراکنش جدید، براي اعتبارسنجی و حسابرسی به شبکه مخابره میشود. هنگامی که اکثر گره ها این تراکنش را براساس قوانین تأیید شده از قبل مشخص شده در زنجیره تأیین کنند، این تراکنش جدید به عنوان یک بلوك جدید به زنجیره اضافه میشود. یک رکورد از آن تراکنش در چندین گره توزیع شده براي امنیت ذخیره میشود. در این بین، قرارداد هوشمند، به عنوان یک ویژگی کلیدي تکنولوژي بلاكچین، امکان اجراي معاملات قابل اعتماد بدون درگیري اشخاص ثالث را فراهم میکند.
یک اختلاف اصلی بین طراحی فعلی اینترنت و تکنولوژي بلاكچین، این است که اینترنت براي جابجایی اطلاعات (نه ارزش) و براي جابجایی کپی اشیاء (نه اطلاعات اصلی) طراحی شد. در بلاكچینها، ارزش در معاملات ثبت شده در دفتر کل اشتراکی ارائه شده و به وسیله فراهم کردن یک رکورد قابل تأیید داراي مهر زمانی از معاملات محافظت میشود، که اطلاعات ایمن و قابل حسابرسی را فراهم می کند. این معاملات از طریق فرایند اعتبارسنجی ظاهر میشوند که با قوانین مورد توافق همگان در شبکه سازگار است. هنگامی که رکورد جدید تأیید و به بلاكچین اضافه میشود، چندین کپی به شکلی تمرکز زدایی شده براي به وجود آوردن یک زنجیره قابل اعتماد ساخته میشوند.
تمرکز زدایی ویژگی مهم تکنولوژي بلاكچین و کاوشی در مورد هر گونه تقلب در اطلاعات است، که اعتبار اطلاعات را افزایش میدهد. حذف رکوردهاي مجتمعاً نگهداري شده غیر عملی هستند و رکوردهاي تأیید شده هر معامله از طریق دفترهاي کل عمومی و خصوصی توزیع شده براي مشارکتکنندگان قابل دسترسی است. یک پایگاه داده متمرکز بیشتر در برابر هک شدن، فساد، یا خرابی آسیب پذیرتر است.
از آنجایی که هیچ نیازي به ارزیابی اعتماد واسطهها یا دیگر شرکتکنندگان در شبکه نیست، و اطلاعات به آسانی مشاهده و مقایسه میشوند، لذا اعتماد نتیجه اصلی تمرکز زدایی است.
این روش به هیچ رفتار خاصی از طرف شرکتکنندگان نیازي ندارد؛ در عوض، تکنولوژي اصلی، یکپارچگی سیستم را حتی در مواجه با تقلب یا بیکاري تضمین میکند. شرکتکنندگان قادر به دیدن دفترهاي کل و تحلیل معاملات هستند. این ویژگی باعث شفافیت میشود، درحالی که به طور همزمان، ناشناسی را از طریق حفظ رکوردها به صورت رمز تضمین میکند. بلاكچینها میتوانند تعمیم یابند و براي اجراي یک مجموعه مورد توافق از قوانینی که هیچ کس، نه کاربران و نه اپراتورهاي سیستم، نمیتوانند زیر پا بگذارند استفاده شوند. آنها به یک پلتفرم معماري سیستم منحصر بفرد براي کاربردهایی شامل چندین عضو که به اعتماد کمی به یکدیگر نیاز دارند متکی هستند؛ براي مثال، زنجیرههاي تأمین تکه تکه.
بسته به کاربرد این تکنولوژي، طراحی بلاكچین متفاوت است و میتواند دفترهاي کل و شبکههاي (مجاز) خصوصی یا عمومی (بدون مجوز) را شکل دهد. طراحی آنها از نظر بازیکنان شبکه و قوانین براي حفظ بلاكچین متفاوت است. در یک بلاكچین خصوصی یا بسته، طرفها یکدیگر را میشناسند و هیچ حالت ناشناسی وجود ندارد، مانند یک شبکه زنجیره تأمین با موجودیتهاي شناخته شده که برا ي تولید و توزیع محصولات کا ر میکنند. در این مورد، نقشهاي جدیدي وجود خواهد داشت مانند گواهیکنندگان، که گواهیهایی براي شرکت کنندگان در شبکه زنجیره تأمین فراهم میکنند و از این شبکه خصوصی نگهداري میکنند. در یک بلاكچین عمومی یا باز، براي اینکه به کاربران اجازه ورود به شبکه و ثبت معاملاتشان با چندین کاربر ناشناس داده شود، روشهاي رمزنگاري براي حفظ اعتماد اعمال میشوند.
در این بین، یک نسل جدید از کاربردهاي معامله که باعث به وجود آمدن اعتماد، جوابگویی، و شفافیت میشوند، به وسیله تکنولوژي بلاكچین ترویج داده میشوند؛ این کاربردها به وسیله قرارداد هوشمند مدیریت میشوند. یک قرارداد هوشمند معمولاً یک برنامه نرمافزاري است که قوانین و سیاستها را براي مذاکره در مورد شرایط و عملهاي بین طرفها ذخیره میکند. قرارداد هوشمند به صورت خودکار تأیید میکند که شرایط قراردادي ارضا شدهاند و معاملات را اجرا میکند. منطق یک قرارداد هوشمند به وسیله شبکه بازیکنانی اجرا میشود که در مورد نتیجه اجراي قرارداد به اتفاق نظر میرسند. اگر شرایط قراردادي شبکه عمومی یا خصوصی آن ارضا شود، قرارداد کد خود را هر زمان که از یک بازیکن در شبکه یا از یک قرارداد دیگر پیامی دریافت کند اجرا میکند و دفترهاي کل را متناسب با آن پیام بروزرسانی مینماید.
تکنولوژي بلاكچین در ابتدا به عنوان یک پلتفرم براي مدیریت بیتکوین، که یک ارز رمزنگاري شده است، معرفی شد. قطع نظر از ارز دیجیتال، تکنولوژي بلاكچین یک الگوي جریان اطلاعات و محاسباتی جدید است که با نتایج وسیعی براي پیشرفت آتی در لجستیک و مدیریت زنجیره تأمین همراه است.
بلاکچین به دو نوع عمومی و خصوصی تقسیم میشود:
-نوع عمومی آن به شکلی است که عموم جامعه قابلیت اتصال و تراکنش مشاهده داده پیامهای ذخیره شده در آن را دارند.
-بلاکچین خصوصی، به صورتی است که تنها افراد دارای مجوز، قابلیت اتصال و ایفای نقش در آن را دارند. این نوع از بلاکچین هیچ ارتباطی با بلاکچین عمومی نداشته و حتی انتقال اطلاعات از این نوع به نوع عمومی آن نیازمند کپی داده پیام های مذکور به صورت مجدد در بلاکچین عمومی است. از این رو اطلاعات طبقه بندی شده سازمانهای دولتی قابلیت ذخیرهسازی در بلاکچین خصوصی را دارد. این اطلاعات جز از طریق افرادی که مجوزهای لازم را داشته باشند قابلیت بازخوانی و مشاهده را نداشته و این امر امنیت اطلاعات مذکور را حفظ خواهد کرد.
